Hiljadama godina čovjek i priroda su se skladno razvijali i napredovali. Priroda je pomagala čovjeku da opstane, nudila mu svoje bogatstvo i bila nesebična prema njemu.

Ravnoteža je postojala vijekovima. U njegovoj skorijoj historiji, zahvaljujući velikom napretku nauke i tehnike, u trci za napretkom i zaradom, čovjek je zaboravio na prirodu. Zagađivanje vazduha u novije vrijeme poprima razmjere koji zahtijevaju posebnu pažnju u smislu preduzimanja mjere zaštite. Potreba zaštite i očuvanje ekološkog potencijala prirodne sredine javlja se kao jedan od imperativa razvoja.

Jedan od izvora zagađenja je industrija. Industrija zagađuje vazduh, vodu i zemljište. Sve ovo zajedno negativno utiče na kvalitet životne sredine ljudi. Industrija također može proizvesti zagađenja radijacijom i bukom.

Lokalno zagađenje ograničeno je na neke industrijske zone koje zagađuju površinski izvori, tako da ostaje u blizini emitera.

Globalno zagađenje je rezultat transporta otpadnih emisija na veća udaljenja koje se šire od tačkastih izvora zagađenja. 

U industriji primarne emisije SO2 potiču iz procesa sagorijevanja fosilnih goriva, a tu posebno mjesto zauzimaju termoelektrane.

Zatim slijede prerada sulfidnih ruda, ruda olova, cinka i bakra, proizvodnja sumporne kiseline i papira, rafinerije nafte.

Gas SO2, kao i većina drugih zagađujućih supstanci ne ostaje dugo u atmosferi već se u neizmjenjenom ili izmjenjenom obliku vraća na površinu zemlje.

Dio sumpordioksida apsorbuje vegetacija i djelimično se može uključiti u metabolizam. 

Gasovi i čestice obaraju se silom gravitacije, difuzijom i turbulentnim transportom.

Sumpor se ipak najvećim djelom vraća na zemljinu površinu u prečniku od 300 kilometara od izvora.

Za industrijske centre su karakteristična sezonska variranja koncentracije SO2, sa najvećim vrijednostima u toku zimskih mjeseci.

Koncentracija SO2 u vazduhu uzima kao referentni parametar za procjenu kvaliteta, odnosno stepena zagađenosti vazduha. 

 

Zaštita vazduha obuhvata očuvanje atmosfere u cijelosti sa svim njenim procesima, očuvanje njene strukture i klimatskih karakteristika. 

Eliminacija uzroka aerozagađenja podrazumijeva uvođenje novih „čistih“ tehnologija u procese proizvodnje i korištenja „čistih“ goriva. 

Smanjenje količine oslobođenih zagađujućih materija danas je osnovni vid zaštite vazduha.

Postavljanje filtera i posebnih postrojenja za prečišćavanje izduvnih gasova i dima na fabrička postrojenja može dati dobre rezultate.

Posebnu grupu mjera zaštite vazduha predstavljaju akcije ozelenjavanja prostora u kome dolazi do aerozagađenja.

Zeljaste biljke od neprocjenjivog su značaja za sve stanovnike zagađene gradske sredine.

ne neprekidno stvraju nove količine kiseonika, troše štetni ugljen-dioksid, upijaju čestice čađi i prašine...

Dalila Ivanković, mr.hemije